Ga naar hoofdinhoud

Angst hoort bij het leven en heeft in principe een nuttige functie. Het waarschuwt ons voor mogelijk gevaar en is hiermee een interne rem voor onszelf. Het is zelfs zo dat er vaak iets mis met iemand is die nauwelijks angst ervaart. Toch is het van belang om hulp te zoeken voor je angst als je zelf het idee hebt dat deze te onredelijk is en het je simpelweg teveel in de weg zit (omdat je steeds meer bent gaan vermijden of doordat je alles met veel angst moet doorstaan). Eén van de bekendste vormen van angst is de paniekaanval (vroeger hyperventilatie genoemd). Paniekaanvallen zijn plotselinge, zeer sterke, angsten die uit het niets lijken te komen en waarin mensen letterlijk doodsangsten kunnen doorstaan. Alhoewel paniekaanvallen uit het niks lijken te komen is de theorie dat mensen vooral schrikken van wat er in hun lichaam aan (plotselinge) lichamelijke signalen gebeurt. Vaak ontstaan heftige fysieke spanningssignalen juist in rust, wat het nog moeilijker te plaatsen en dus enger maakt. Dit kan hartkloppingen betreffen (vaak met de angst voor een hartaanval), duizelingen en wegtrekkers (vaak met de angst om flauw te vallen), benauwdheid (de vroegere hyperventilatie: vaak met de angst om te stikken) en ook is er vaak de angst voor controleverlies bij heftige spanningssignalen.

Overlap met burn-out

Het is dan ook niet verwonderlijk dat paniekaanvallen veel voorkomen bij overspannenheid en burn-out: hoe langer je lichaam in het rood gaat hoe duidelijker de lichamelijke spanningssignalen immers worden en hoe heftiger de fysieke verschijnselen gaan zijn. Daarnaast verliezen spanningsklachten bij burn-out hun signaalwaarde: de spanningsthermometer is op tilt wat bijdraagt aan het gevoel van controleverlies en uiteraard angst. Gelukkig maakt een paniekaanval nog geen paniekstoornis. Een paniekaanval is meestal een indicatie dat je het rustiger aan moet gaan doen en soms helaas dat je al te ver bent gegaan. Op dat moment heb je waarschijnlijk vooral baat bij een overspannenheid/burn-out behandeling. Op het moment dat er echter grote angst voor de angst gaat ontstaat en er steeds meer angstgedrag ontstaat (verhoogde zelfbewustzijn en aandacht voor lichamelijke signalen, vermijding, vlucht- en veiligheidsgedrag) dan is er sprake van een paniekstoornis. Hiervoor is een zeer effectieve en praktische behandeling beschikbaar.

Cognitieve gedragstherapie als meest effectieve behandeling

En alhoewel er veel verschillende soorten angststoornissen zijn, is de overlap tussen de behandeling ervan groot. Daarnaast is de behandeling van angsten door middel van cognitieve gedragstherapie erg effectief gebleken. Uiteraard gaat het er wel om dat zo’n behandeling goed wordt uitgevoerd en dat er meer gebeurt dan bijvoorbeeld wat gedachtenschema’s invullen. Ik zal je hier goed in begeleiden en zorgen dat je er zelf ook snel veel van afweet. Deze informatie is namelijk nodig om een effectieve behandeling op te zetten en je goed te laten inzien en te motiveren waarom al het oefenen nodig is. Angstklachten verdwijnen namelijk pas echt door het opdoen van (een veelheid aan) nieuwe corrigerende of positieve ervaringen. Soms zijn verwerkingsgerichte technieken, zoals EMDR, een waardevolle aanvulling.

Soorten angstklachten

Voorbeelden van angststoornissen zijn de paniekstoornis (vroeger hyperventilatie), piekerstoornis (of GAS), hypochondrie (of ziekteangst), fobieen en sociale fobie (waaronder ook faalangst valt). Maar uiteraard kan je met iedere angst bij Isamu terecht.

1708497528